स्वच्छ भारत मिशन

प्रस्तावना

                भारतामध्ये सर्व प्रथम 1986 साली केंद्रीय पुरस्कृत ग्रामीण परिसर स्वच्छता कार्यक्रम (Centraly Sponsored Rural Sanitation Programme) सुरु झाला. स्वच्छतेशी निगडीत असलेला हा पहिला कार्यक्रम प्रामुख्याने ग्रामीण लोकांच्या जीवनाचा दर्जा सुधारणे हे उद्दिष्ट समोर ठेवून सुरु केला होता. सन 1991 च्या जनगणनेत प्रथम घरांमधील शौचालयाची आकडेवारी जमा केली गेली होती. तेंव्हा ग्रामीण भागात हे प्रमाण निराशाजनक असल्याचे आढळून आले. केंद्र सरकारने देशभरातील 67 जिल्हयांमध्ये सन 1999 साली क्षेत्र सुधारणा पथदर्शक कार्यक्रम सुरु केला. प्रस्तावित मागणीधिष्ठीत पध्दतीतून काय बोध घेता येईल असा विचार यामागे होता. यासाठी महाराष्ट्रातून अमरावती, नांदेड, धुळे व रायगड या चार जिल्हयांची निवड करण्यात आली. सन 1986 ते 1999 या काळात या कार्याक्रमाच्या धोरणात आवश्यक बदल करण्यात आले. आज हा कार्यक्रम उदिष्टांवर अधारित नसून तो मागणी अधारित झाला आहे.

                स्वच्छ भारत मिशन (ग्रा) ची ठाणे जिल्हयात २० ऑगस्ट २००३ या वर्षामध्ये संपुर्ण स्वच्छता अभियान या नावाने केंद्रीय ग्रामविकास राज्यमंत्री मा. श्रीम. सुर्यकांता पाटील यांच्या हस्ते शुभारंभ करुन सुरुवात करण्यात आली. सन २००३-२०११ या कालावधीत जिल्हयात स्वच्छ भारत मिशन (ग्रा) हे संपुर्ण स्वच्छता अभियान या नावाने राबविण्यात आले. त्यानंतर सन २०१२ या वर्षी संपुर्ण स्वच्छता अभियानाचे निर्मल भारत अभियान असे नामकरण करण्यात आले.त्यावेळेस ठाणे जिल्हयाचा (ठाणे व पालघर) सर्व्हे करण्यात आला. त्यांनतर ०१ ऑगस्ट २०१४ मध्ये ठाणे जिल्हयाचे विभाजन करण्यात आले होते. सदयस्थितीत  ठाणे जिल्हयात एकुण ०५ तालुके व ४३० ग्रामपंचायती आहेत.

                        सन २०१२ च्या पायाभुत सर्वेक्षणानुसार जिल्हयात एकुण १९३०२४ कुटुंबे होती त्यापैकी ९१२२५ कुटुंबांकडे शौचालय सुविधा उपलब्ध नसल्याचे सर्व्हेदरम्यान निदर्शनास आले व त्यानंतर ०२ ऑक्टोबर २०१४ रोजी स्वच्छ भारत मिशन (ग्रा) असे नामकरण करण्यात आले.

                ठाणे जिल्हा मुंबई पासुन जवळ आहे. ठाणे जिल्हाचा विचार करता हा जिल्हा औदयोगिकरणात अग्रेसर आहे व नागरीकरण झपाटयाने होत आहे तसेच आदिवासी बहुल जिल्हा म्हणुन ठाणे जिल्हयाची ओळख आहे. २०१२ च्या पायाभुत सर्वेक्षणानुसार ठाणे जिल्हयात एकुण ९१२२५ कुटुंबांकडे शौचालय सुविधा उपलब्ध नसल्याचे निदर्शनास आले व त्यानुसार 31मार्च 2017  रोजी सन 2012 च्या पायाभुत सर्वेक्षणानुसार ठाणे जिल्हयातील ४३० ग्रामपंचायती हागणदारमुक्त घोषीत करण्यात आल्या. त्यानंतर शासनस्तरावरुन देण्यात आलेल्या सुचनेनुसार जिल्हयातील 10524 वाढीव कुटूंबापैकी सदयास्थितीत 725 शौचालय कामे शिल्लक असुन उर्वरित सर्व कामे पुर्ण करुन घेण्यात आली आहेत. व तसेच सदयस्थितीत नवीन सर्वेनुसार शौचालय सुविधा उपलब्ध नसलेल्या 1780 कुटूंबाची केंद्रशासनाच्या संकेतस्थळावर  नोंद करण्यात आली आहे.

        ग्रामीण भागांतील लोकांमध्ये आरोग्य विषयक जाणीव जागरुकता वाढविण्यासाठी आणि स्वच्छता सुविधांची मागणी निर्माण करण्यासाठी सन 1999 पासून संपूर्ण स्वच्छता अभियानाच्या माध्यमातून माहिती, शिक्षण व संवाद, मानवी संसाधन विकास, क्षमता उभारणी कार्यक्रम यावर भर देण्यात आला.

स्वच्छतेबाबत जागरुकता निर्माण करण्यासाठी संपूर्ण स्वच्छतेची खात्री करुन उघडयावर मलविसर्जन करण्यापासून मुक्त करण्याच्या उद्देशाने दिनांक 1/4/2012 पासून “निर्मल भारत अभियान सुरु करण्यात आले. स्वच्छतेच्या क्षेत्रात अभूतपूर्व कामगिरी करणाऱ्या पंचायतराज संस्थांना राष्ट्रपिताच्या हस्ते निर्मल ग्राम पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यासाठी केंद्र सरकारने पुढाकार घेतला. यानंतर दिनांक 2 ऑक्टोंबर 2014 पासून स्वच्छतेचा हा कार्यक्रम स्वच्छ भारत मिशन (ग्रामीण) या नावाने सर्व भारतभर राबविण्यांत येत आहे. स्वच्छ भारत मिशन (ग्रामीण) या कार्यक्रमांतर्गत ग्रामीण भागातील दारिद्रय रेषेखालील तसेच दारिद्रये रेषेच्या वरील आर्थिकदृष्टया मागास कुटूंबांना वैयक्तिक शौचालय बांधकामासाठी प्रोत्साहन अनुदान देण्यांत येते. तसेच ग्रामीण भागात सार्वजनिक स्वच्छतागृह बांधकाम आणि सांडपाणी आणि घनकचरा व्यवस्थापन यासाठीही ग्राम पंचायतींना अनुदान देण्यांत येते. वैयक्तिक शौचालयाचा नियमित वापर करुन त्याची सवय लागावी यासाठी स्वच्छ भारत मिशन कार्यक्रमांतर्गत माहिती शिक्षण व संवाद (IEC) आणि क्षमता वर्धन या घटकांवर विशेष भर दिला जातो.

स्वच्छ भारत मिशन बाबत ग्रामीण भागातील लोकांना प्रवृत्त करणे :-

               स्वच्छ भारत मिशन (ग्रा) अंतर्गत ग्रामीण भागातील लोकांना स्वच्छतेबाबत प्रवृत्त करणे व त्यांना शौचालय बांधकाम करण व त्याचा वापर करण्याबाबत प्रवृत्त करण्यासाठी लोकांच्या मानसिकतेमध्ये बदल घडवुन आणणे ही एक मोठी समस्या होती.

                त्यासाठी ग्रामीण भागातील लोकांना शौचालयाचे महत्व व त्याचे फायदे व तोटे हे व त्यापासुन येणारे दुष्पपरिणाम याबाबत लोकांमध्ये मोठया प्रमाणावर जनजागृती करण्यात आली व ग्रामीण भागातील लोकांना शौचालय बांधकाम करणेसाठी प्रवृत्त करण्यात आले. त्यासाठी जिल्हास्तर, तालुकास्तर व ग्रामपंचायतस्तरावर विविध उपक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते.

1.  जिल्हा, तालुका व ग्रामपंचायतस्तरावर मेळावे, आढावा बैठका, गटचर्चा, विशेष ग्रामसभा, महिला सभा, कोपरा बैठका घेण्यात आल्या.

2.  कलापथक, रोड शो, चित्ररथ, LED वाहन, स्थानिक वृत्तपत्रे, नाटक, घडिपत्रिका, बॅनर, चर्चासत्र, युवक मेळावे, महिला मेळावे, रॅली, एस.टी.महामंडळ जाहिरात, प्रशिक्षण. कार्यशाळा, गृहभेटी, स्टॉल इ. विविध उपक्रमांचे आयोजन करण्यात आले. सदर उपक्रमांतुन नागरिकांना स्वच्छतेचे महत्व पटवुन सांगण्यात आले व त्यांना शौचालय बांधकाम करुन त्यांचा वापर करणेसाठी प्रवृत्त करण्यात आले.

  1. स्वच्छतेचा थेट आरोग्याशी काय संबंध आहे याचे देखील महत्व लोकांना पटवुन सांगण्यात आले.

 

स्वच्छता अभियानमध्ये महिलांचा सक्रिय सहभाग :-

  1. जिल्हयात भारत मिशन (ग्रा) अभियान राबविताना सर्व घटकांना सामावुन घेण्यात आले होते. पंरतु प्रत्यक्षात क्षेत्रिय भेटी दरम्यान असे निदर्शनास आले की, पाहिजे तेवढे यश मिळत नव्हते. त्यामुळे मग स्वच्छता अभियानामध्ये महिलांचा सहभाग वाढविण्याकडे लक्ष देण्यात आले.
  2. घरात सर्वात जास्त संबंध स्वच्छतेचा महिलांशी येतो (धुणे-भांडी, पिण्याचे पाणी, घरातील परिसर, लहान मुलांची स्वच्छता, स्वयंपाक) त्यामुळे यामध्ये आम्ही जास्तीत जास्त महिलांना समाविष्ट करुन घेण्यात आले.
  3. महिलांचा सक्रिय सहभाग वाढावा यासाठी महिलांच्या ग्रामसभा, ग्रामपंचायस्तरावर महिलांच्या बैठका, तालुकास्तरावर महिलांचे प्रशिक्षण, कार्यशाळा, अभ्यास सहल व महिला बचत गटाच्या माध्यमातुन स्वच्छतेच्या कामास प्राधान्य देऊन जास्तीत जास्त महिलांना या कामात समाविष्ट करुन घेण्यात आले.
  4. उत्कृष्ट काम करणा-या अंगणवाडी सेविका, मदतनीस महिलांचा सत्कार करण्यत आला व त्यांना प्रशस्तिपत्र देऊन गौरविण्यात आले.
  5. महिला आर्थिक विकास महामंडळ, MSRLM इ. विभागांशी योग्य समन्वय साधुन महिलांचा सहभाग वाढविण्यात आला.

शाळेतील विदयार्थाचा सक्रिय सहभाग :-

  1. स्वच्छ भारत मिशन (ग्रा) अंतर्गत काम करताना सर्व घटकांना सामावुन घेऊन काम करण्यात आले. परंतु यामध्ये सर्वात महत्वाचा घटक म्हणजे शाळेतील विदयार्थी. हे विदयार्थी देशाचे भावी नागरीक व देशाची संपत्ती असल्याने त्यांनाही यामध्ये समाविष्ट करुन घेण्यात आले.
  2. त्यासाठी शाळेतील मुलांच्या रॅली, चित्रकला स्पर्धा, रांगोळी स्पर्धा, वत्कृत्व स्पर्धा, विदयार्थी स्वच्छतादुत हे उपक्रम जिल्हयात राबविण्यात आले व तसेच यामध्ये सर्वात जास्त प्रमाणात आम्हाला यश मिळाले.
  3. लहन मुलांमार्फत कुटुंबांतील सर्व सदस्यांना स्वच्छतेबाबत जाणीव जागृती होण्यास मदत झाली.

 

स्वच्छता अभियान यशस्वी करण्यासाठी वापरण्यात येणारे मार्ग व माध्यमे :-

स्वच्छता अभियान यशस्वी करण्यासाठी विविध प्रकारच्या माध्यमांचा वापर करण्यात येतो.

  1. Whatssapp Group, Facebook, Bulk SMS, आंतरव्यक्ती संवाद, बाहय माध्यमे, रेडिओ, वृत्तपत्र जाहिरात, हस्तपत्रिका, घडिपत्रिका, दिनदर्शिका, दुरदर्शन वरील जाहिरात, प्रदर्शने, अभ्यास दौरा, प्रात्यक्षिके इ. माध्यमाचा वापर करुन जिल्हयात स्वच्छ भारत मिशन अंतर्गत ग्रामीण भागातील लोकांना स्वच्छतेविषयी प्रवृत्त करण्यात आले.

 

इतर विभागांचा स्वच्छ भारत अभियानात सक्रिय सहभाग :-

                      स्वच्छ भारत मिशन (ग्रा) अंतर्गत जिल्हयात काम करताना  यश प्राप्त झाले परंतु १००% यश प्राप्त झाल्याचे निदर्शनास येत नव्हते. त्यामुळे जिल्हास्तरावर इतर विभागांचा सुदधा सक्रिय सहभाग घेणे अत्यंत आवश्यक होते.

  1. शिक्षण विभाग - स्वच्छ भारत मिशन (ग्रा) अंतर्गत काम करताना शाळेतील मुलांचा, शिक्षकांचा सहभाग घेणे आवश्यक आहे सेच शाळेतील मुलांना स्वच्छतेबाबत जाणीव जागृती करुन प्रवृत्त करणेकरिता शिक्षण विभागाशी समन्वय ठेवण्यात येतो.
  2. महिला व बालकल्याण विभाग – महिला व बालकल्याण विभागाअंतर्गत ग्रामपंचायतस्तरावर काम करणा-या अंगणवाडी कार्यकर्ती, मदतनीस यांची देखील ग्रामपंचायतस्तरावर मदत घेणे अपेक्षित होते त्यासाठी या विभागाशी सातत्याने समन्वय ठेवण्यात येत आहे.
  3. आरोग्य विभाग- आरोग्य विभागाअंतर्गत ग्रामपंचायतस्तरावर काम करणारे आरोग्य सेवक, आशा कार्यकर्ती यांची देखील ग्रामपंचायतस्तरावर मदत घेण्यात आली.
  4. MSRLM – MSRLM अंतर्गत ग्रामपंचायतस्तरावर काम करणा-या महिला बचत गटांचा देखील सक्रिय सहभाग घेणे आवश्यक आहे व यामुळे स्वच्छतेच्या कामामत गती येऊ शकते.

वरील सर्व विभागाशी योग्य पदधतीने समन्वय ठेवण्यात आला त्यामुळे स्वच्छतेच्या कामात प्रगती दिुसुन आली.

 

विभागाची संरचना

संपर्क

 

दुरध्वनी क्रमांक 022-25383141 ईमेल आय डी nbazpthane@gmail.com

 

कार्यालयीन कामकाजाची वेळ

कार्यालयीन कामकाजाची वेळ – सकाळी ०९.४५  ते सा.०६.१५
महिन्यातील दुसरा व चौथा शनिवार , रविवार व शासकीय नियमानुसार इतर सार्वजनिक सुट्टया सोडून

विभागाचे ध्येय

 

  • l.विभागाचे ध्येय

     

    • ग्रामीण क्षेत्रातील सर्वसाधारण जीवनमानात सुधारणा घडवुन आणणे.
    • ग्रामीण स्वच्छतेचा व्याप्तीची गती वाढवुन सन 2020 पर्यंत देशातील सर्व ग्रामपंचायतीना हागणदारी मुक्त ग्राम पंचायतीचा दर्जा मिळवुन देऊन स्वच्छ भारताचे स्वप्न पुर्ण करणे
    • शाश्वत स्वच्छतेचा साधनांचा प्रसार करणाऱ्या पंचायत राज संस्था आणि सामाजिक गटांना जाणीव जाग्रुती व आरोग्य शिक्षण याद्वारे प्रेरीत करणे.
    • शौचालयचा वापर व देखभाल संबंधी आवश्यक माहिती पुरवणे कुटुंबांना शौचालय वापरास प्रवृत्त करणे.
    • सर्व शिक्षा अभियान अंतर्गत (SSA) येत नसलेल्या शाळा व अंगण्वाडयांना सुयोग्य स्वच्छता सोयी पुरविणे आणि विद्यार्थाना आरोग्य शिक्षण आणि स्वच्छतेच्या सवयी याबद्दल महिती देणे.
    • पर्यावरणाच्या दष्टीने सुरक्षित, कायम स्वरुपी स्वच्छतेसाठी स्वस्त आणि योग्य तंत्रज्ञानाला प्रोत्साहन देणे.
    • ग्रामीण भागात सार्वत्रिक स्वच्छता राखण्यासाठी लोकांचे व्यवस्थापन असलेल्या आणि घनकचरा व सांडपाण्याच्या विल्हेवाटीला प्राधान्य देणाऱ्या पर्यावरणानुकुल स्वच्छतेच्या पध्दती विकसीत करणे.
    • पिण्याच्या पाण्याची योग्य साठवण, वापर व हाताळणी या शुद्धतेच्या बाबींविषयी  जागरुकता  वाढविणे.
  • l.अंमलबजावणीचे धोरण...

    • गावस्तरावर स्वच्छता उपक्रमांमध्ये लोकसहभाग वाढविणे.
    • हागणदारीमुक्तीसाठी लोकचळवळ बळकट करणे.
    • हागणदारीमुक्त घोषित केलेल्या जिल्हयामध्ये निरंतर स्वच्छतेसाठी आंतरव्यक्ति संवादासह नाविण्यपुर्ण उपक्रम राबविणे.
    • ग्रामीण पाणीपुरवठा, शिक्षण, आरोग्य, महिला बालकल्याण, ग्रामविकास, कृषी, MGNREGA, MSRLM व इतर सर्व शासकिय विभागांच्या समन्वयातुन स्वच्छतेसाठी अनुकूल वातावरण    निर्मिती करणे.
    • लोकप्रतिाधिनी, विविध शासकिय विभाग, स्वयंसेवी  क्षेत्र, खाजगी उदयोजकांच्या सामाजिक उत्तरदायित्वला सक्रिय करणे, सदर घटकांना स्वच्छता संवाद उपक्रमांशी जोडून सक्रिय सहभाग मिळवणे.

    l.अभियनातंर्गत उपक्रम...

    • जिल्हास्तर...
    • दिनांक 5 ते 8 ऑगस्ट 2017 दरम्यान अभियानपुर्व जिल्हास्तरावर मेळाव्याचे आयोजन - या मेळाव्यात जिल्हास्तरावर सर्व यंत्रणांचा सहभाग निश्चित करावा.जिल्हा परिषद-पंचायत समिती सदस्य व जिल्हा परिषद/पंचायत समिती अधिकारी, सरपंच,उपसरपंच, ग्रामसेवक, आदींचा यांचा समावेश या मेळाव्यात करावा. याच मेळाव्यात तंत्रज्ञानाविषयक प्रदर्शनाचे आयोजन करावे.

     

    • दिनांक 08/08/2017 पुर्वी डीजीटल आयईसी एलईडी व्हॅन (Led Van), कलापथक व साहित्य निर्मिती/निवड अंतिम करणे तसेच या उपक्रमांचा सविस्तर तारीखनिहाय गावस्तरावरील कार्य्क्रम निश्चित करणे.

     

    • आंतरव्यक्ति संवाद साहित्य -  संवादकासाठी कीट व लाभार्थीसाठीचे कीट तयार करणे. यामध्ये घडीपत्रिका, माहितीपुस्तिका, पॉकेट डायरी व आवश्यक इतर साहित्यांचा त्यामध्ये समावेश करावा.

     

    • तालुकास्तर...
    • दिनांक 9 ते 11 ऑगस्ट 17 या कालावधी दरम्यान तालुकास्तरावर भव्य स्वच्छता मेळाव्याचे आयोजन करावे. यामध्ये प्रमुख पाहुणे म्हणुन तालुक्यातील सर्व लोकप्रतिनिधींना निमंत्रित करावे. या पाहूण्यांच्या हस्ते हागणदारीमुक्त झालेल्या ग्रामपंचायतीमधील सरपंच, ग्रामसेवक, पालक अधिकारी/कर्मचारी, संपर्क अधिकारी, साधन व्यक्ति आदींचा प्रशस्तिपत्रक देऊन सन्मान करावा.
    • तालुकास्तरावर गाव ते तालुकास्तरावरील पदाधिकारी, अधिकारी या अभियानातील सर्व स्तरावरील अपेक्षित संवादक यांना निमंत्रित करुन या कार्यशाळेत निर्माण केलेल्या संवाद साहित्याबाबत व त्याचा वापराबाबत मार्गदर्शन करणे.

     

    • या अभियानामध्ये गावस्तरावर गृहभेटीसाठी संवादकांची निवड (50 कुटंुबामागे 1 संवादक टीम व एका टीममध्ये किमान 3 सदस्य) याप्रमाणे करुन गावातील गृहभेट उपक्रम सुरु करण्यापुर्वी स्थानिक संवादकांचे प्रभावी आंतरव्यक्ति संवादाबद्दल उद्बोधन करण्यात यावे.

     

    • गावस्तर...
    • गावस्तरावरच्या वातावरण निर्मितीसाठी अभियानाच्या पहिल्या टप्यामध्येच ग्रामसभा, कलापथकांचे कार्यक्रम, डिजीटल व्हॅनद्वारे फिल्मो शो, जाणीव जागृती करणे
    • शालेय विदयार्थ्यांच्या मदतीने वेळोवेळी स्वच्छता फेरीचे आयोजन करणे
    • दिन विशेष- अभियान कालावधीमध्ये महत्वाचे दिन विशेष येत आहेत. या सर्व दिवसांचा योग्यप्रकारे संदेश प्रसारणासाठी उपयोग व्हावा यासाइी प्रयत्न करावा.
    • स्थानिक विशेष दिन/ कार्यक्रमांचा समावेशही करावा.
    • गावातील पिण्याच्या पाण्याची टाकी व पाण्याचा स्त्रोताचा परिसर स्वच्छ करणे
    • शालेय स्वच्छतादुत, पाणी व स्वच्छतेविषयी वक्तृत्व, निबंध स्पर्धा आदि उपक्रम राबविणे

     

    • अपेक्षित परिणाम...

    कुटुंबस्तरावर स्वच्छतेसंबंधी आणि स्वच्छतेच्या सवयीसंबंधी अपेक्षित बदलासाठी दृष्टीकोन विकसीत होईल.

विभागाची कार्यपध्दती

प्रोत्साहन पर अनुदान वितरीण व्यवस्था

  • स्वच्छ भारत मिशन ग्रामीण हि केंद्र पुरस्कृत योजना आहे. त्यामध्ये 60 % निधी केंद्र हिस्सा व 40 % निधी राज्य हिस्सा कडुन प्राप्त होणारा निधी खालील 6 घटकावर खर्च होतो व तो खालील प्रमाणात वितरीत केला जातो.

अ.क्र.

घटक

तपशील

निधी

केंद्र

राज्य

15 वित्त आयोग

1

वैयक्तिक शौचालय

स्वच्छ भारत मिशन (ग्रा) अभियानातील सर्व प्रवर्गासाठी

7200/-

4800/-

-

2

माहिती शिक्षण व संवाद

एकुण प्रकल्प किमंतीच्या 5%

75%

25%

-

3

फिरता निधी

एकुण प्रकल्प किमंतीच्या 5% (प्रति जिल्हा रक्कम रु50 लाखापर्यंत)

80%

20%

-

4

सार्वजनिक शौचालय

रक्कम रु 2 लक्ष (Per Unit) ( 10)

60%

30%

-

5

प्रशासकिय खर्च

एकुण प्रकल्प किमतीच्या 2%

75%

25%

-

6

घनकचरा व सांडपाणी व्यवस्थापन (भांडवली किमंत)

स्वच्छ भारत मिशन ग्रामीण प्रमाणे कुटूंबनिहाय

75%

25%

-

  • स्वच्छ भारत लाभार्थी

 

 

माहितीचा अधिकार

अधिकारी/कर्मचारी यांचा वेतनाचा तपशिल

जिल्हा पाणी व स्वच्छता मिशन कक्ष (जिल्हा कक्ष)

कक्ष/शाखा

पदनाम

नियुक्ती (शासकीय/प्रतिनियुक्ती /कंत्राटी )

अधिकारी/कर्मचारी यांचे नाव

मोबाईल

प्रदान करण्यात येणारे वेतन

जल जीवन मिशन कक्ष

उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी  (पाणी व स्वच्छता)

शासकीय

श्रीम. छायादेवी शिसोदे

7776887486

134958

कार्यालय अधिक्षक

शासकीय

रिक्त

 --

 --

लेखा अधिकारी

शासकीय

रिक्त

 --

 --

लिपिक

शासकीय

रिक्त

 --

 --

 

जिल्हा कार्यक्रम व्यवस्थापक

कंत्राटी

रिक्त

 --

 --

आस्थापना शाखा

डेटा एंट्री ऑपरेटर (स्वच्छ भारत मिशन)

कंत्राटी

रिक्त

 --

 --

शिपाई (स्वच्छ भारत मिशन)

कंत्राटी

रिक्त

 --

 --

लेखा शाखा

लेखाधिकारी (स्वच्छ भारत मिशन )

कंत्राटी

रिक्त

 --

 --

स्वच्छता कक्ष

समाज विकास तज्ञ (स्वच्छ भारत मिशन)

कंत्राटी

श्री.दत्तात्रय सोंळ्के

7045012175

42619

स्वच्छता तज्ञ (स्वच्छ भारत मिशन)

कंत्राटी

रिक्त

 --

 --

शालेय स्वच्छता व आरोग्य सल्लागार (स्वच्छ भारत मिशन)

कंत्राटी

श्रीम.सारीका देशमुख

9322267372

28928

माहिती शिक्षण व संवाद कक्ष

माहिती शिक्षण संवाद तज्ञ (स्वच्छ भारत मिशन )

कंत्राटी

रिक्त

 --

0

मनुष्यबळ विकास कक्ष

क्षमता बांधणी तज्ञ (स्वच्छ भारत मिशन )

कंत्राटी

रिक्त

 --

0

संनियंत्रण व मुल्यमापन कक्ष

संनियंत्रण व मुल्यमापन तज्ञ (स्वच्छ भारत मिशन)

कंत्राटी

श्री.अनिल निचीते

8097912888

42619

लेखा शाखा

वित्त व संपादणूक सल्लागार (राष्ट्रीय ग्रामीण पेयजल कार्यक्रम)

कंत्राटी

श्रीम.पल्लवी तडाखे

8692820004

41932

माहिती शिक्षण व संवाद कक्ष

माहिती शिक्षण व संवाद सल्लागार (राष्ट्रीय ग्रामीण पेयजल कार्यक्रम)

कंत्राटी

श्रीम.प्रमीला सोनावणे

9892926097

41932

मनुष्यबळ विकास कक्ष

मनुष्यबळ विकास सल्लागार (राष्ट्रीय ग्रामीण पेयजल कार्यक्रम)

कंत्राटी

श्री.ज्ञानेश्वर चंदे

9987996469

41932

संनियंत्रण व मुल्यमापन कक्ष

संनियंत्रण व मुल्यमापन सल्लागार (राष्ट्रीय ग्रामीण पेयजल कार्यक्रम)

कंत्राटी

श्री.अतुल केणे

9029750275

42619

पाणी गुणवत्ता कक्ष

पाणी गुणवत्ता सल्लागार (राष्ट्रीय ग्रामीण पेयजल कार्यक्रम)

कंत्राटी

रिक्त

 --

 --

जलनिरीक्षक (राष्ट्रीय ग्रामीण  पेयजल)

कंत्राटी

रिक्त

 --

 --

अ.क्र.

पंचायत समिती उपविभाग

गट समन्वयक

समूह समन्वयक

नाव

मोबाईल

प्रदान करण्यात येणारे वेतन

नाव

मोबाईल

प्रदान करण्यात येणारे वेतन

1

अंबरनाथ

रिक्त

-- 

--

वैंदेही विक्रम वेखंडे

9665459499

14290

रिक्त

 --

0

2

कल्याण

रीक्त

 --

 --

सुरेखा संजीवकुमार तिम्मन्नपटी

8693074466

14290

रिक्त

 --

0

रिक्त

 --

0

3

भिवंडी

रीक्त

 --

 --

रिक्त

 --

0

मुकेश ताराचंद वाघ

9987207919

14290

रिक्त

 --

0

4

शहापुर

रीक्त

 --

--

प्रमोद नामदेव वारुंगसे

9270277112

13218

स्विटी स्वामीनाथ बर्वे

9860556796

14290

रिक्त

 --

0

5

मुरबाड

राजेश गुलाब वाघे

8390614267

15360

रिक्त

 --

0

रिक्त

 --

0

रिक्त

 --

0

 

विषयाचे कार्यासननिहाय वाटप

विभागांतर्गत विविध समित्या

विभागामार्फत राबविण्यांत येणाऱ्या विविध योजनांची माहिती

  • वैयक्तिक शौचालय - मिशन स्वच्छ भारत मिशन (ग्रामीण) अंतर्गत पायाभुत सर्वेक्षण 2012 च्या यादीतील पात्र लाभार्थी कुटूबाना 2 ऑक्टोबर 2014 पासुन वैयक्तीक शौचालय बांधकाम करुन त्याचा वापर करणा-या कुटूंबास रु. 12000/- इतके प्रोत्साहन पर अनुदान वितरीत जिल्हस्तरावरुन वितरित केला जातो.
  • कुटूंबाने वैयक्तीक शौचालय बांधकाम पुर्ण करुन वापर सुरु केल्यानंतर ग्रामपंचायत स्तरावरुन ग्रामसेवक खात्री करुन झाल्यावर तालुकास्तरावर गटसमन्वयक, समुहसम्वयक आणि संबधित विस्तार अधिकारी शौचालयांची मागणीनुसार खात्री करतात व गट विकास अधिकारी जिल्हा पाणी व स्वच्छता मिशन कक्षाकडे प्रोत्साहनपर अनुदानाची एकत्रित मागणी करतात.
  • तालुक्याची मागणी प्राप्त होताच या मागणीतील लाभार्थ्यांची पायाभुत सर्वेक्षणानसुार नमुना चाचणी जिल्हा कक्षास केली जाते. तसेच तालुका संपर्क अधिकारी अधिका-यांकडुनही नमुना तपासणी 10% करण्यात येऊन त्यांना प्रमाणपत्र दिल्यावर मुख्य कार्यकरी अधिकारी यांच्या मान्यतेने तालुक्यास निधी धनादेशाद्वारे वितरीत केला जातो.
  • जिल्हयाकडुन निधी प्राप्त होताच संबधित ग्रामपंचायतींच्या मागणीनुसार लाभार्थीनिहाय ग्रामपंचायतींना तालुकास्तरावरुन निधी संबंधित लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात RTGS, NEFT अथवा धनादेशाद्वारे वितरीत केला जातो.
  • सार्वजनिक शौचालय -

 सार्वजनिक ठिकाणी स्वच्छता कशी निर्माण केली जाते (पर्यटनस्थळे, धार्मिक स्थळे, बाजाराची ठिकाणे)

  1. सार्वजनिक ठिकाणी जर शौचालयाची सुविधा उपलब्ध नसेल तर अशा ठिकाणी ग्रामपंचायतीमार्फत किंवा स्वच्छ भारत मिशन (ग्रा) अंतर्गत सार्वजनिक शौचालयाची सुविधा उपलब्ध करुन देण्यात आली आहे.
  2. जिल्हयात सार्वजनिक ठिकाणी आजपर्यंत ११० ठिकाणी सार्वजनिक शौचालयाची सुविधा स्वच्छ भारत मिशन (ग्रा) अंतर्गत उपलब्ध करुन देण्यात आलेली आहे.
  • सांडपाणी व घनकचरा व्यवस्थापन

जिल्हा हागणदारीमुक्त झाल्यानंतर ग्रामपंचायतींमध्ये घनकचरा व सांडपाणी व्यवस्थापनेची कामे करणे आवश्यक आहे.

स्वच्छ भारत मिशन (ग्रा) अंतर्गत घनकचरा व सांडपाणी व्यवस्थापनेची कामे शासन परिपत्रक क्रमांक 2020/प्र क्र 116/पापु16 दिनांक 28 ऑक्टोंबर 2020 प्रमाणे केली जाणार आहे.

जिल्हयातील हागणदारी मुक्त झालेल्या ग्रामपंचायती व ज्या ग्रामपंचायतीचा वार्षीक कृती आराखडयामध्ये समावेश आहे (AIP) व तसेच प्राधान्याने ज्या ग्रामपंचायती नदीकाठी जलाशयाच्या काठी, स्वताची मालकीची जागा असलेल्या व प्रकल्पाची देखभाल दुरुस्तीची हमी घेतलेल्या ग्रामपंचातीस प्राधान्यक्रम देउुन तालुकास्तरावरुन उपअभियंता व गटविकास अधिकारी यांच्याकडुन प्राप्त प्रस्तावाची छाणणी करुन योग्य त्या प्रस्तावास जिल्हा स्तरावर मंजुरी देण्यात येऊन जिल्हयातील ग्रामपंचायतीमध्ये सांडपाणी व घनकचरा व्यवस्थापन कामे करण्यात येतात.

 

 

  • पाणी गुणवत्ता कार्यक्रम

राष्ट्रीय ग्रामीण पेयजल कार्यक्रम अंतर्गत सन २०११ पासून केंद्र सरकारच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार ठाणे जिल्हा परीषदेमार्फत Drinking Water Quality बाबत निरनिराळ्या उपक्रमांची ग्रामस्तरावर अंमलबजावणी करण्यात येत आहे. जिल्हा परीषदेच्या आरॊग्य विभागामार्फत करण्यात आलेल्या स्वच्छता सर्वेक्षणाच्या अहवालानुसार जिल्ह्यामध्ये विहीर, कूपनलीका (बॊअर), नळयॊजना असे एकूण 4038 सार्वजनिक पिण्याच्या पाण्याचे स्त्रॊत आहेत.

  1. जलसुरक्षक – जिल्ह्यातील सर्व ग्रामपंचायतींमध्ये पाणी गुणवत्ता कामकाजासाठी तेथील कार्यरत पाणी पुरवठा कर्मचा-यास  ‘जलसुरक्षक’ म्हणून मानधनावर नियुक्त करण्यात आले आहे.
  2. स्वच्छता सर्वेक्षण – जिल्ह्यातील सर्व ग्रामीण लोकवस्तीच्या ठिकाणी असणा-या सर्व सार्वजनिक पिण्याच्या पाण्याच्या स्त्रॊतांचे आरॊग्य कर्मचारी व जलसुरक्षक यांच्याद्वारे पावसाळ्याआधी (एप्रील) व पावसाळ्यानंतर (आक्टॊबर) स्वच्छता सर्वेक्षण करण्यात येते. या सर्वेक्षणानुसार स्त्रॊतांची तेथील परीस्थितिनुसार तीव्र, मध्यम व अल्प अशा प्रमाणात जॊखीम ठरविली जाते. अल्प जॊखीम असणा-या स्त्रॊतांस हिरवे कार्ड, मध्यम जोखीम असणा-या स्त्रॊतांस पिवळे कार्ड तर तीव्र जॊखीम असणा-या स्त्रॊतांस लाल कार्ड दिले जाते.
  3. निर्जंतुकीकरण / शुद्धीकरण – T C L (Bleaching) पावडरचा वापर करून सर्व स्त्रॊतांचे नियमित शुद्धीकरण केले जाते.
  4. रासायनिक (Chemical) व अणुजेविक (Bacteriological) तपासणी – ठाणे जिल्हातील पिण्याच्या पाण्याच्या सर्व स्त्रॊतांची  रासायनिक व अणुजेविक तपासणी केली जाते. रासायनिक तपासणीदरम्यान Mobile App चा वापर करून स्त्रॊतांचे Geofencing  करण्यात येते.
  5. गुणवत्ता बाधीत स्त्रॊतांवरील उपाययॊजना ज्या स्त्रॊतांचे पाणी नमुने प्रयॊगशाळेतील रासायनिक तपासणी मध्ये दूषित (Quality Affected) असल्याचे आढळून आले आहे. जे स्त्रॊत अणुजेविक तपासणीमध्ये बाधीत असल्याचे अहवाल प्रयॊगशाळेद्वारे प्राप्त हॊतात त्या स्त्रॊतांचे तात्काळ Super Chlorination करण्यात येते व तेथील नमुन्यांची पुनर्तपासणी करण्यात येते. तसेच लाल कार्ड मिळालेल्या ग्रामपंचायतमधील जोखीमग्रस्त स्त्रॊतांबाबत १ महिन्याच्या आत प्रतिबंधात्मक उपाययॊजना करण्यात येतात. 

पाणी गुणवत्ता सनियंत्रण व सर्वेक्षण कार्यक्रमाच्या प्रभावी अंमलबजावणीमुळे निरनिराळ्या जलजन्य साथरॊगाचा उद्रेक कमी हॊऊन ग्रामस्थांचे आरॊग्य स्वस्थ राहण्यास निश्चितच मदत होते.

  • स्वच्छ भारत मिशन (ग्रा) जिल्हा परिषद ठाणे सद्यस्थिती;-
  • सन 2004 पासून संपुर्ण स्वच्छता अभियानाची सुरुवात झाली .
  •  सन 2012 मध्ये पायाभूत सर्वेक्षण करूण सदर अभियानाचे नामकरण "निर्मल भारत अभियान "करण्यात आले.
  •  2 ऑक्टोबर 2014 पासून सदर अभियानाचे स्वच्छ भारत मिशन (ग्रा.)असे नामकरण करण्यात आले.
  •  स्वच्छ भारत मिशन (ग्रा) या अंतर्गत पायाभूत सर्वेक्षण 2012 मधील यादीतील लाभार्थी कुटूंबास वैयक्तीक शौचालयाचे बांधकाम करुन वापर केल्यास रु.12000/- इतके प्रोत्साहन अनुदान वितरीत करण्यात येते.
  •  सदरची योजना ही केंद्र पुरस्करीत असून यामध्ये केंद्र हिस्सा 60% व राज्य हिस्सा 40% इतका आहे.
  •  सदर योजनेची अंमलबजावणी राज्याच्या पाणी पुरवठा व स्वच्छता विभागामार्फत, जिल्हास्तरावर जिल्हा पाणी व स्वच्छता कक्षाची स्थापना तदनंअतर तालुकास्तरावर गट संसाधन केंद्राची स्थापना.
  •  जिल्हा व तालुका स्तरावरुन योजनेची प्रचार प्रसिद्धी व क्षमता बांधणी
  •  शौचालय बांधकामाबाबत तांत्रिक प्रशिक्षण व मार्गदर्शन,शौचालय बांधकामाचा दर्जा व प्रकार तपासणी,प्रो्रत्साहन अनुदान वितरण.
  •  ठाणे जिल्ह्यात एकूण ग्रामिण तालुक्यांची संख्या -05
  •  एकूण ग्रामपंचायतींची संख्या – 430 एकुण महसुली गावे - 796
  • सन 2012 च्या पायाभूत सर्वेक्षण नुसार जिल्ह्यातील एकूण कुटूंबसंख्या -193024  आणि  ते सन 2017 मार्च अखेर शौचालय सुविधा असलेली एकूण कुटूंबसंख्याची टक्केवारी - 100 %
  •  सन 2012 च्या पायाभूत सर्वेक्षणानंतर मार्च2017 अखेर संयुक्त व सार्वजनिक शौचालयाचा वापरणारी कुटुंबसंख्या-676
  •  सन मार्च 2017 मध्ये हागणदारी मुक्त जिल्हा म्हणुन घोषित करण्यात आला आहे.
  •  सन 2018 मध्ये पायभुत सर्वेक्षण मधुन सुटलेले वैयक्तिक शौचालय लाभार्थी संख्या 4023 एवढी होती आणि ते सन 2019 नोव्हेंबर अखेर साध्य पुर्ण करण्यात आले आहे.
  •  सन 2019 डिसेंबर मध्ये NOLB मध्ये वैयक्तिक शौचालय लाभार्थी संख्या 6501 एवढे लक्षांक आहे व ते  नोव्हेंबर 2020 अखेर 5479 एवढे साध्य पुर्ण करण्यात आले आहे. तसेच उर्वरीत लक्षांक जानेवारी अखेर पुर्ण करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.
  •  सन 2020 मध्ये 1184 इतकी वाढीव कुटुंबातील लाभार्थींचे SBM IMIS संकेत स्थळावर नाव अद्ययावत करण्यात आले आहे.
  •  मार्च 2017 अखेर हागणदारी मुक्त ग्रामपंचायतींची संख्या-430(महसुली गावांची संख्या-796) 100%
  •  ठाणे जिल्हयामध्ये PHC – 33 व Sub Center-190 एवढे आहेत.
  •  साडपाणी व घनकचरा व्यवस्थापन अंतर्गत सन 2020-21 या अर्थिक वर्षात 50 ग्राम पंचायती प्रस्तावीत आहे.
  •  सार्वजनिक शौचालय शासन निर्णय परिपत्रक 190 पापु-16 दिनांक 2 नोव्हेंबर 2020 या शासन निर्णयाप्रमाणे जिल्हास्तरावर कार्यवाही आहे.

 

विभागांतर्गत उपलब्ध दस्ताऐवजांची यादी (वर्गीकरण)

अ.क्र.

विषय

दस्ताऐवजांचा प्रकार

प्रमुख बाबींचा तपशील

सुरक्षित ठेवण्याचा कालावधी

1

2

3

4

5

1

अंदाजपत्रके

लघुपाटबंधारे विभागातील विविध योजनांची अंदाजपत्रके

कायम

2

स्थायी ओदश संकलने

शासनाकडून प्राप्त विविध स्थायी आदेश

कायम

3

जडवस्तू संग्रह नोंदवही

कार्यालयीन  जड वस्तूच्या नोंदी

कायम

4

आवक नोंदवही

कार्यालयात येणा-या सर्व टपालाची नोंद

कायम

5

अग्रिम नोंदवही

कर्मचारी / अधिकारी यांनी दिलेल्या अग्रिमांच्या नोंदी

30 वर्ष

6

कामाची निविदा

लघुपाटबंधारे विभागातील विविध योजानांच्या कामाच्या निविदा

30 वर्ष

7

सेवापुस्तके

लघुपाटबंधारे विभागातील कर्मचा-यांची सेवापुस्तके

30 वर्ष

8

साठा रजिस्टर

दैनंदिनी वापरातील कार्यालयातील वस्तूंच्या नोंदी

10 वर्ष

9

तपासणी अहवाल

कामांना दिलेल्या भेटी / कार्यालयाची केलेली तपासणी

10 वर्ष

10

चौकशी अहवाल

प्रांप्त तक्रारींची चौकशी

10 वर्ष

11

कार्यविवरण / प्रकरण संचिका

विविध विषयांच्या संचिका

10 वर्ष

12

दैांदिनी

क-1

अधिका-याच्या मासिक कामकाजाची दैनंदिनी

5 वर्ष

13

संभाव्य फिरती कार्यक्रम

क-1

अधिका-याचे संभाव्य दौ-याबाबत

5 वर्ष

15

नियतकालिके

क-1

मासिक / त्रैमासिक / वार्षिक प्रगती अहवाल

5 वर्ष

 

नागरीकांची सनद अनुसूची

अंदाजपत्रक

झालेल्या सभांचे इतिवृत्त

अर्ज नमुने

महत्त्वाचे दूरध्वनी क्रमांक व फॅक्स क्रमांक

आंतर जिल्हा बदलीने येणाऱ्या वर्ग-3 व वर्ग-4 कर्मचाऱ्यांची यादी

यशोगाथा

विद्यार्थ्यांमध्ये स्वच्छतेच्या सवयी लागाव्यात म्हणून जिल्हा परिषदेच्या सर्वं शाळांमध्ये ‘हात धुवा’ मोहिम राबविण्यांत आली.

           

राज्यातील हागणदारीमुक्त झालेल्या सर्व ग्रामपंचायतीपर्यंत  पोहचून शाश्वततेसाठी आग्रह धरणे व त्या अनुषंगाने  स्थानिक सामाजिक व्यवस्था करणे.

  • हात धुवा मोहिम
    • ग्रामपंचायत नांदवळ यशोगाथा:-
    • नांदवळ ग्रामपंचायतीमध्ये बेसलाईन 2012 च्या सर्वेक्षणानुसार 262 कुटूंबे असुन त्यातील 17 कुटूंबांकडे शौचालय असल्याचे दिसुन आले. उर्वरित कुटूंब हि उघडयावर शौचास जात होती.
    • प्रथम नांदवळ ग्रामपंचायत मध्ये रोटरी क्लब ऑफ हिल हया सामाजिक संस्थेने भेट देऊन गावातील कुटूंबांची अडचण पाहुन तेथे शौचालय बांधकाम करणेसाठी पुढाकार घेतला.
    • शौचालय बांधकाम करणेसाठी प्राधान्याने युनिसेफ व स्वच्छ भारत मिशन (ग्रामीण)ठाणे यांच्या संयुक्त्‍ प्रय त्नाने तांत्रिक मार्गदर्शन व लोकसहभाग मिळविण्यासाठी सहभाग दर्शविला.
    • रोटरी क्लब ऑफहिल यांचे निकषानुसार लाभार्थी हिस्सा 3000/- रु तर रोटरी क्लब ऑफ हिल यांचे 15000/- असे एकूण 18000/- रुपयांत शौचालय बांधकाम करण्यात आले.
    • रोटरि क्लब ऑफ.हिल या संस्थेमुळे एकूण 161 शौचालय बांधकामे पुर्ण करण्यात आली.
    • ग्रामपंचायत कोठारे, तालुका शहापुर यशोगाथा- (एक अदिवासी महिलेने घेतलेला पुढाकार)
    • बेसलाईन 2012 च्या सर्वेक्षणानुसार 525 कुटूंबे असुन त्यातील 299 कुटूंबांकडे शौचालय नसल्याचे दिसुन आले. आदिवासी डोंगराळ भाग असल्याने तेथे शौचालय बांधकामाबाबतची उदासिनता दिसुन आली. मोठया प्रमाणात हि कुटूंब उघडयावर शौचास जात होती.
    • गावात आदिवासी सरपंच श्री मधुकर भसाडे व महिला उपसरपंच श्रीमती सखुबाई भस्मा यांच्या प्रयत्नाने एकूण 75 शौचालय बांधकामे पुर्ण झाली आहेत. आजमितीस उर्वरित कामे प्रगतिपथावर आहेत.
    • ग्रामपंचायत खरीवली,तालुका शहापुर यशोगाथा:- (एका उपसरपंचाने शौचालयाकरीता केलेला सहकार्य )
    1. बेसलाईन 2012 च्या सर्वेक्षणानुसार 372 कुटूंबे असुन त्यातील 311 कुटूंबांकडे शौचालय नसल्याचे दिसुन आले. खरीवली स ही ग्रुप ग्रामपंचायत असुन यात जमिन पाण्याची (दलदलीची) व अडचणीची असल्याने तेथे शौचालय बांधकामाबाबतची काम करतांना प्रथम सरपंच व ग्रामसेवक यांनी ग्रामसभा घेऊन जिल्हा व तालुका समन्वयक यांच्या मार्गदर्शनाखाली महिला बचतगट तसेच ग्रामस्थ यांना विश्वासात घेऊन उपसरपंच श्री योगेश कष्णा भोईर यांनी पुढाकार घेऊन गावात विट,सिमेंद,रेती, शौचालय भांडी ,सिमेंट पत्रे ,बेसीन व गवंडी उपलब्ध करण्याची जबाबदारी घेतली व कामास गति मिळाली.
    2. ग्रामपंचायतीमध्ये एकूण आजमितीस 181 कामे पुर्ण झाली आहेत व उर्वरित कामे प्रगति पथावर आहेत.
    • ग्रामपंचायत चरगाव व आंबेशीव,तालुका अंबरनाथ यशोगाथा:-(महिला ग्रामसेवकाचे प्रयत्न पण योजनेकडे गावक-यांची पाठ )
    1. ग्रामपंचायत चरगाव तालुका अंबरनाथ येथे बेसलाईन 2012 च्या सर्वेक्षणानुसार 611 कुटूंबे असुन त्यातील 390 कुटूंबांकडे शौचालय नसल्याचे दिसुन आले. उर्वरित कुटूंबासाठी महिला ग्रामसेवक श्रीमती भोईर यांनी आदिवासी सरपंच यांच्या मदतीने स्वत: साहिल्य खरेदीकरुन शौचालय बांधकामास सुरुवात केली यात गावाचा कोणताहि सहभाग नसतांना 310 कुटूंबांकडे शौचालय बांधकाम करण्याचे काम केले.
    2. योजना शासनाची आहे त्यामुळे बांधकामे शासनाने करावी अशी गावक-यांची धारणा आहे , परंतु ग्रामसेवकांचे योजना राबविण्यासाठी प्रयत्न
    3. ग्रामपंचायत आंबेशीव तालुका अंबरनाथ येथे बेसलाईन 2012 च्या सर्वेक्षणानुसार 321 कुटूंबे असुन त्यातील 244 कुटूंबांकडे शौचालय नसल्याचे दिसुन आले. त्यापैकी 150 कुटूंबासाठी महिला ग्रामसेवक श्रीमती चव्हाण यांनी प्रयत्न शौचालय बांधकामे पुर्ण केली व पुढील कामे प्रगतिपथावर आहेत.
    • ग्रामपंचायत कळमगाव
    1. कळमगाव ग्रामपंचायतीमध्ये  बेसलाईन 2012 च्या सर्वेक्षणानुसार 916 कुटूंबे असुन त्यातील 627 कुटूंबांकडे शौचालय नसल्याचे दिसुन आले .उर्वरित कुटंबांकडे शौचालय असुन ते त्याचा वापर करत होती.
    1. प्रथम कळमगाव ग्रामपंचायत मध्ये ग्राम सेवक संजय बाळकृष्ण सावंत व सरपंच राजश्री राजेंद्र घाटाळ व उपरसरपंचसंदेश जनार्दन भांडवे यांनी जिल्हा परिषद ठाणे येथील स्वच्छ भारत मिशन चे सल्लागार यांची भेट घेवुन योजना समजुन घेतली नंतर ग्रामपंचायत मध्ये पाडा वस्तीनिहाय बैठका घेतल्या शौचालयाबाबत जन जाग्रुती केली. ग्रामस्थांची आर्थिकबाबतीतील विवंचना पाहुन ग्रामपंचायतीने पुढाकार घेतला व स्थानिक पुरवठा दाराकडुन शौचालय करीता लागनारा साहित्य खरेदी उधारी स्वरुपात मागविण्यात आले. यातुन 205 शौचालय बांधकाम पुर्ण करण्यात आली. मोठ्या स्वरुपात बांधकामे पुर्ण झाल्यानंतर जिल्हा परिषदे कडुन मिळणारा प्रोत्साहन निधी कुटुंबानी एकत्रित स्वरुपात जमुन तोपुरवठा दारास देण्यात आला. आता विश्वासामुळे मोठ्या संख्येने कळमगाव ग्रामपंचायतीमध्ये कामे चालु आहे.
    1. हे काम करित असताना तेथे गवंड्याच्या प्रशिक्षित चार जोड्या यांचा मोठा सहकार्य लाभला पुर्ण शौचालय बांधकाम होई पर्यंत गवंड्यांनी मजुरी मागितली नाही. यात प्राधान्याने सरपंच, उपसरपंच व ग्रामसेवक यांच्या कार्यकुशलतेची सचोटी दिसुन येते.
    • ग्रामपंचायत आवरे यशोगाथा
    1.  आवरे ग्रामपंचायतीमध्ये  बेसलाईन 2012 च्या सर्वेक्षणानुसार 689 कुटूंबे असुन त्यातील 472 कुटूंबांकडे शौचालय     नसल्याचे दिसुन आले. 207 कुटुंबे शौचालयाचा वापर करत होती. आवरे ग्रामपंचायत मध्ये आदिवासी पाडे वाडे वस्ती असल्याचे दिसुन आले.
    2.  ग्रामपंचायत आवरे मध्ये ग्राम सेवक दिलीप गोपाळ जाधव यांच्या पुढाकाराने प्रथम ग्रामसभेचे नियोजन करुन सरपंच व उपसरपंच यांच्या सहकार्याने ग्रामसभा, पाडासभा व वस्तीसभा घेवुन ग्रामस्थामध्ये शौचालयाबाबत जनजागृति श्री. जाधव ग्रामसेवक यांनी आदिवासी कुटुंबाची आर्थिक परिस्थिती पाहुन ग्रामपंचायत कडुन शौचालय बांधकामाचे साहित्य यात विटा, रेती, सिमेंट, पत्रे, दरवाजे, शौचालयाची भांडे बेसीन, पाईप उधारी घेवुन व प्रशिक्ष्ण दिलेले गवंडी यांच्या मार्फ़त शौचालय बांधकाम सुरवात केली. यात प्रथम प्राधान्य शौचालयाचा खड्डा तयार करण्या-यास देण्यात आला. यामध्ये शौचालयाचा खड्डा असणा-यास साहित्य वाटप करण्यात आले.
    3.  यामधुन ग्रामसेवक जाधव यांनी शौचालयाची बांधकामाची मोजमापे दिली व शौचालय बांधकामास प्रत्यक्ष सुरवात झाली.
    4.  जो प्रथम शौचालयाचे काम करेल त्यास 12,000/- प्रोत्साहन निधी देवुन गौरवण्यात येईल. यातुन आदिवासी भागातील जांभुलपाडा व काटिचापाडा येथे 100% शौचालय बांधकामे पुर्ण झाले. आजमितीस 386 शौचालय बांधकाम पुर्ण असुन त्याचा वापर होत असल्याचे दिसुन येते.
    • अभियानाचे लक्ष...

छायाचित्र दालन